Hệ thống điều hòa Multi và VRV (Variable Refrigerant Volume) được xem là đỉnh cao của công nghệ làm lạnh hiện đại, cho phép một dàn nóng kết nối với nhiều dàn lạnh khác nhau, tối ưu không gian và thẩm mỹ. Tuy nhiên, đi kèm với sự phức tạp về công nghệ là những sự cố đặc thù mà các dòng điều hòa cục bộ thông thường không gặp phải.

Một trong những hiện tượng gây đau đầu nhất cho người dùng và cả những thợ lắp đặt không chuyên chính là hiện tượng "Chạy hụt tải". Tại ACHANOI, chúng tôi đã tiếp nhận nhiều trường hợp hệ thống cao cấp nhưng hoạt động không ổn định, tốn điện bất thường hoặc làm lạnh kém chỉ vì lỗi này. Hãy cùng đi sâu vào giải mã bản chất và tìm ra hướng xử lý triệt để.

Bản chất của hiện tượng chạy hụt tải trong hệ thống Multi/VRV

Chạy hụt tải (hay còn gọi là chạy dưới tải tối thiểu) xảy ra khi nhu cầu làm lạnh thực tế tại các phòng thấp hơn nhiều so với công suất hoạt động tối thiểu của máy nén dàn nóng.

Dàn nóng Multi hay VRV sử dụng công nghệ biến tần Inverter để thay đổi tốc độ quay của máy nén. Tuy nhiên, mỗi máy nén đều có một "ngưỡng tần số thấp nhất". Khi bạn chỉ bật duy nhất một dàn lạnh nhỏ trong một hệ thống có dàn nóng công suất lớn, máy nén dù đã giảm tốc về mức tối thiểu vẫn tạo ra năng suất lạnh dư thừa. Lúc này, hệ thống sẽ rơi vào trạng thái vận hành không ổn định, liên tục ngắt/nghỉ hoặc hoạt động trong tình trạng áp suất biến thiên liên tục.

Nguyên nhân gốc rễ dẫn đến hiện tượng chạy hụt tải

Theo kinh nghiệm thực tế của đội ngũ kỹ thuật ACHANOI, sự cố này thường bắt nguồn từ 3 lý do chính:

Tính toán công suất dàn nóng quá dư thừa Nhiều người dùng có tâm lý "trừ hao", lựa chọn dàn nóng có công suất quá lớn so với tổng diện tích cần làm lạnh. Khi nhu cầu thực tế chỉ là một phòng ngủ nhỏ vào ban đêm, dàn nóng khổng lồ không thể hạ công suất xuống mức tương ứng, dẫn đến việc máy nén chạy hụt tải.

Sử dụng không đồng bộ các dàn lạnh Hệ thống Multi/VRV phát huy hiệu quả nhất khi các dàn lạnh cùng hoạt động. Nếu bạn lắp hệ thống 1 nóng 5 lạnh nhưng thường xuyên chỉ sử dụng 1 phòng duy nhất, hệ thống sẽ liên tục phải xử lý bài toán dư thừa môi chất lạnh tại dàn nóng.

Sai sót trong thiết kế đường ống và bẫy dầu Trong hệ thống VRV, nếu đường ống quá dài hoặc không có bẫy dầu phù hợp, môi chất lạnh khi chạy ở tải thấp sẽ không đủ áp lực để mang dầu bôi trơn quay về máy nén. Điều này không chỉ gây hụt tải mà còn trực tiếp đe dọa đến tuổi thọ của máy nén.

Minh họa hệ thống nhiều dàn nóng VRV công suất lớn 

Dấu hiệu nhận biết hệ thống đang chạy hụt tải

Người dùng có thể tự nhận biết sự cố này thông qua các biểu hiện lâm sàng sau:

  • Máy lạnh đóng ngắt liên tục: Dàn lạnh thổi gió lạnh được vài phút rồi lại chuyển sang gió thường, chu kỳ này lặp lại liên tục dù chưa đạt nhiệt độ cài đặt.

  • Tiếng ồn bất thường từ dàn nóng: Máy nén phát ra tiếng gầm hoặc rung mạnh do phải thay đổi tần số liên tục để thích ứng với tải thấp.

  • Hiện tượng bám tuyết tại van tiết lưu: Do môi chất lạnh không được bay hơi hết tại dàn lạnh đang mở, dẫn đến dịch lỏng quay về máy nén, gây ra hiện tượng bám tuyết tại đầu đẩy hoặc đầu hút của dàn nóng.

  • Hóa đơn tiền điện tăng cao: Ngược lại với mục tiêu tiết kiệm, chạy hụt tải khiến Inverter không thể phát huy tác dụng, máy nén phải khởi động lại nhiều lần gây tiêu tốn năng lượng cực lớn.

Hậu quả nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời

Hiện tượng chạy hụt tải kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn dẫn đến những hư hỏng nặng nề:

  • Cháy máy nén (Block): Do dầu bôi trơn không về kịp hoặc hiện tượng "vả lỏng" (môi chất lỏng tràn vào buồng nén), gây hư hỏng cơ khí hoàn toàn.

  • Hỏng bo mạch Inverter: Việc thay đổi dòng điện liên tục để điều chỉnh tần số máy nén sẽ làm giảm tuổi thọ các linh kiện điện tử trên bo mạch dàn nóng.

  • Giảm hiệu suất làm lạnh tổng thể: Theo thời gian, hệ thống sẽ không còn khả năng làm lạnh sâu ngay cả khi bạn bật tất cả các phòng.

Ảnh chụp thực tế bên trong dàn nóng VRV với các linh kiện bo mạch và máy nén, minh họa vị trí các van tiết lưu điện tử (EEV) – bộ phận trực tiếp điều tiết môi chất khi chạy tải thấp.

Giải pháp kỹ thuật tối ưu từ chuyên gia ACHANOI

Để khắc phục và phòng tránh hiện tượng chạy hụt tải, ACHANOI áp dụng các giải pháp kỹ thuật bài bản sau:

Thiết kế hệ thống dựa trên hệ số kết nối (Diversity Factor) Thay vì chọn dàn nóng quá lớn, chúng tôi tính toán dựa trên khả năng sử dụng đồng thời của khách hàng. Trong hệ thống VRV, tổng công suất dàn lạnh có thể lên tới 130% công suất dàn nóng để đảm bảo khi chạy ít tải, dàn nóng vẫn hoạt động trong dải tần số tối ưu.

Lắp đặt bộ Bypass (Đường hồi tắt) Đối với những hệ thống buộc phải chạy tải thấp thường xuyên, kỹ thuật viên sẽ thiết kế thêm đường Bypass để đưa một phần môi chất lạnh dư thừa quay ngược lại máy nén mà không qua dàn lạnh. Điều này giúp cân bằng áp suất và bảo vệ máy nén khỏi hiện tượng vả lỏng.

Sử dụng hộp chia gas và bộ điều khiển trung tâm thông minh Hệ thống điều khiển trung tâm sẽ tự động nhận diện nhu cầu tải và điều chỉnh van tiết lưu điện tử (EEV) tại từng dàn lạnh một cách chính xác nhất. Điều này giúp tối ưu hóa lượng gas cung cấp cho phòng đang sử dụng, tránh tình trạng dư thừa năng suất lạnh.

Kiểm tra và nạp đúng định lượng môi chất lạnh Thiếu hoặc thừa gas đều làm trầm trọng thêm hiện tượng hụt tải. ACHANOI sử dụng cân điện tử và các thiết bị đo áp suất chuyên dụng để đảm bảo lượng gas trong hệ thống chính xác đến từng gam theo chiều dài đường ống thực tế.

Hình ảnh kỹ thuật viên ACHANOI đang kết nối với dàn nóng VRV bảng điều khiển trung tâm

Lời khuyên dành cho người dùng hệ thống Multi/VRV

Để hệ thống luôn bền bỉ và tránh lỗi hụt tải, bạn nên:

  • Hạn chế chỉ bật 1 dàn lạnh công suất nhỏ nhất trong thời gian quá dài: Nếu có thể, hãy bật thêm một dàn lạnh ở khu vực lân cận để dàn nóng đạt ngưỡng tải an toàn.

  • Không cài nhiệt độ quá thấp (16-18°C) khi chỉ dùng 1 phòng: Điều này bắt máy nén phải chạy ở công suất cao đột ngột rồi lại ngắt khi đạt độ lạnh, gây sốc tải.

  • Bảo trì định kỳ tối thiểu 6 tháng/lần: Để vệ sinh dàn tản nhiệt và kiểm tra các cảm biến nhiệt độ, đảm bảo hệ thống nhận diện tải chính xác.

Tổng kết

Hệ thống Multi/VRV là giải pháp tuyệt vời nhưng đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về kỹ thuật lắp đặt và vận hành. Hiện tượng chạy hụt tải hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu bạn có một đơn vị thiết kế và thi công uy tín.

Tại ACHANOI, chúng tôi không chỉ bán máy lạnh, chúng tôi cung cấp giải pháp kỹ thuật toàn diện để hệ thống của bạn vận hành êm ái, bền bỉ và tiết kiệm nhất. Nếu hệ thống VRV nhà bạn đang có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được thăm khám "bệnh" chính xác nhất!

Bạn đang gặp sự cố với hệ thống VRV/Multi tại căn hộ hay văn phòng? Hãy nhắn tin cho ACHANOI để đặt lịch khảo sát kỹ thuật ngay hôm nay!